Tour de Vin in de Achterhoek
Zondag 27 september 2009 was het de Open Dag van de Wijngaarden. Als geïnteresseerde ben ik een aantal wijngaarden in de buurt van Winterswijk gaan bezoeken om mij zo een beeld te kunnen vormen van deze agrarische bedrijfstak. Bij deze een verslag.
’s Ochtends ging ik als allereerste naar Wijngaard ‘Sonnenwei’ in Corle. Met de auto reed ik over zandige wegen rond het mij zo bekende Rommelgebergte. Er was op deze dag wel veel zon in de wei, maar ’s ochtends kon ik er in ieder geval nog geen activiteiten omtrent de Open Dag bespeuren.
Daarna was het de beurt aan Wijngaard ‘De Reeborghesch' in buurtschap Kotten. Ooit had ik gezien dat zich achter een boerderij een wijngaard bevond. De precieze weg ernaar toe was me onbekend. Kruipend door het struikgewas bevond ik mij plotsklaps in de tuin van Henk Marmelstein, een tropisch landbouwkundige die zich op het verbouwen van wijndruiven had gestort. Henk kon prachtig vertellen over de variaties binnen zijn wijngaard van Esch tot Borgh en de invloed van reeën op de teelt van zijn druiven. Fotogeniek was zijn poel die grensde aan de wijngaard. Getroffen als ik was vergat ik er een foto van te maken; ‘k heb ‘m dus maar van zijn website gehaald.
Poel bij ‘De Reeborghesch’
In zijn schoppe / proeflokaal aangekomen kon ik zijn ‘kelder’ aanschouwen, waarin hij op kleine schaal experimenteerde met het wijn- en portmaken. De eerste bezoekers kwamen, en na wat wijn geproefd te hebben, spoedde ik mij naar de volgende wijngaard.
De volgende wijngaard bevond zich in het Woold, nabij het veen. Ooit had ik er het aanplanten van gezien. Een buurtbewoonster gaf destijds van haar twijfels blijk ‘dat het met een bos in de nabijheid wel nooit wat zou worden’. Ik ontmoette er Fred, die het perceel in zijn bezit heeft, en na overleg met zijn schoonzoon er een wijngaard was begonnen. Uiteraard was er geen sprake van een officiële Open Dag. Na een gesprekje en een foto spoedde ik mij naar huis om er wat eten te verorberen.
Na het middagmaal ging de tour verder naar Wijngaard ‘Hesselink’ aan de Vredenseweg in Winterswijk. Het was er een drukte van belang: Gerhard Ensing, de eigenaar, had een heus smartlappenkoor ingehuurd. Aangezien ik er de volgende dag zou gaan druiven plukken, en ik mij zodoende een beeld zou kunnen vormen, ging ik vrijwel direct verder.
Het Smartlappenkoor Winterswijk bij Wijngaard Hesselink
Over kronkelende wegen in de Winterswijkse buurtschappen met mooie namen als Henxel, Ratum , Huppel en Meddo bevond ik mij alras op de kaarsrechte weg naar Eibergen. De TomTom liet mij weten dat ik bij de Wijngaard ‘Hof van Gelderland’, niet aangesloten overigens bij de coöperatie van Achterhoekse Wijnbouwers, was aangeland. Kijkend vanuit mijn automobiel, merkte ik echter een Praktijk voor Psychotherapie op. Niets bleek minder waar, want op het erf ontwaarde ik ook een aantal uit steigerplanken vervaardigde meubelen op, waarop de wijnproevers plaatsnamen. Mijn aandacht trok direct de Verjus, een eeuwenoud substituut voor azijn. Na de wijngaard achter de boerderij te hebben bekeken spoedde ik mij naar weer een volgende wijngaard.
‘Hof van Gelderland’
Die volgende wijngaard bleek een heus Wijndomein, op het kruispunt van de hoofdwegen van Groenlo-Lichtenvoorde en Aalten-Lievelde, ‘De Besselinkschans’ genaamd. Direct wist ik mij omringd door slechts wijnstokken. Bij het oprijden van de wijngaard viel direct de streekproductenwinkel op. Verder was er een onvervalste Weinstube, waarin een heuse proeverij plaatsvond. Opmerkelijk was ook een bordje dat de richting naar ‘De Engelse Schans’ aangaf. Het bleek niet over Engelse wijnen te gaan, maar het was een, tijdens ‘Het Belegh van Grol’, aangelegd verdedigingswerk.
Als laatste stond Wijngaard ‘Dierkinck’ op het programma. Tijdens mijn vele reizen door de Achterhoek had ik aan de Misterweg een in het oog springende wijngaard ontwaard. Het werd nu tijd er eens een kijkje te gaan nemen. De waardin bleek een enthousiast verteller over het wijnmaken te zijn. Het was er ook een uitmuntende omgeving voor: de schoppe bleek meer dan duizend jaar oude ‘roots’ te hebben. Aan het einde van deze wijnrondreis besloot ik dan ook een Rondo van de coöperatie van Verenigde Achterhoekse Wijnbouwers te proberen.
‘De Besselinkschans’: proeverij in de Weinstube De duizend jaar oude ‘Schoppe’ bij ‘Dierkinck’
Deze ‘Tour de Vin in de Achterhoek’ zal me vooral bijblijven, omdat het een ontmoeting was met allemaal enthousiaste, innoverende, mensen die bezig zijn een nieuw kwaliteitsproduct te ontwikkelen en deze ook proberen in de markt te zetten. Er is een enorme verscheidenheid is, zowel in mens, als in bedrijf, en een ieder geeft er zo zijn eigen invulling aan. Dat gaat van Fred, de hobbywijnbouwer, tot het 4,5 hectare grote Wijndomein Besselinkschans. En van Henk Marmelstein, die veel rassen op zijn terrein verbouwt om zo de arbeid te kunnen spreiden, tot Wijngaard Hesselink, waar Gerhard Ensing grootschalig zijn Regents verbouwt, die dan ook allemaal gelijktijdig geoogst dienen te worden. De volgende dag bleek dat Gerhard deze arbeidspiek wel aankon: het Smartlappenkoor van de vorige dag kon niet alleen zingen als nachtegalen, maar ook pukken als een zwerm vogels. Al met al was het een dag toeren meer dan waard!
Bert van Nijkerken,
Wageningen
Naschrift: De ontmoetingen tijdens de Open Dag waren zo inspirerend dat ik besloot om kort daarna ook de andere wijngaarden van de coöperatie te bezoeken. Dat ging via de Romienendiek in Aalten naar Groenlo, een bezoekje aan de nieuwe Grolsch Brouwerij in Boekelo naar Geesteren, Vorden / Kranenburg, Almen en via Beltrum weer terug naar Winterswijk. Het was boeiend te zien waar de andere wijngaarden van De Verenigde Achterhoekse Wijnbouwers zich bevonden.